رئیس هیئتمدیره شورای ملی نخود ایران و نایبرئیس اتاق بازرگانی کرمانشاه گفت: افزایش بهرهوری تولید در واحد سطح، توسعه کشت ارقام دانهدرشت و حرکت به سمت کشاورزی اقتصادی، از مهمترین ضرورتهای توسعه صنعت نخود و ارتقای درآمد کشاورزان است.
ناصر مرادی روز چهارشنبه در نشست تخصصی کمیسیون کشاورزی، آب و منابع طبیعی اتاق بازرگانی لرستان که با حضور اعضای هیئترئیسه شورای ملی نخود ایران، جمعی از پژوهشگران، فعالان حوزه نخود و مسئولان دستگاههای اجرایی استان برگزار شد، اظهار کرد: لرستان یکی از قطبهای مهم تولید نخود کشور است و ظرفیت قابل توجهی در این زمینه دارد، بنابراین باید با استفاده از ظرفیتهای علمی، اجرایی و بخش خصوصی، برای توسعه این محصول برنامهریزی شود.
وی با قدردانی از اتاق بازرگانی لرستان برای برگزاری این نشست افزود: ارتباط و تعامل میان استانهای لرستان و کرمانشاه در حوزه نخود از گذشته وجود داشته و بسیاری از تجار، بازرگانان و تولیدکنندگان دو استان در این زمینه با یکدیگر مراودات اقتصادی دارند.
مرادی با اشاره به شکلگیری شورای ملی نخود ایران بیان کرد: پیش از تشکیل این شورا، بسیاری از تصمیمات مرتبط با نخود در قالب سیاستهای کلی حبوبات اتخاذ میشد و همین موضوع مشکلاتی را برای تولیدکنندگان و صادرکنندگان این محصول ایجاد کرده بود.
وی ادامه داد: در مقاطعی که صادرات حبوبات ممنوع میشد، نخود نیز مشمول این ممنوعیت قرار میگرفت؛ در حالی که شرایط تولید، مصرف و بازار نخود با سایر حبوبات تفاوت داشت و این موضوع خسارتهایی را به تولیدکنندگان و فعالان تجاری وارد میکرد.
رئیس هیئتمدیره شورای ملی نخود ایران گفت: یکی از نخستین اقدامات این شورا، پیگیری اختصاص کد تعرفهای مستقل برای نخود بود تا تصمیمات مرتبط با سایر حبوبات به صورت خودکار شامل این محصول نشود.
مرادی افزود: با پیگیریهای انجام شده، نخود از گروه عمومی حبوبات در این زمینه تفکیک و ردیف تعرفهای مستقلی برای آن ایجاد شد که در کاهش مشکلات صادراتی این محصول مؤثر بود.
وی با تأکید بر ضرورت تفکیک سیاستهای تنظیم بازار از حمایت از تولید اظهار کرد: اگر دولت برای تنظیم بازار نیاز به محدود کردن صادرات محصولی دارد، باید همزمان سازوکار حمایت از تولیدکننده و خرید محصول با قیمت مناسب را نیز پیشبینی کند تا کشاورز متضرر نشود.
نایبرئیس اتاق بازرگانی کرمانشاه با اشاره به برخی دورههای ممنوعیت صادرات نخود گفت: در سالهای مختلف از جمله ۱۳۹۱، ۱۳۹۷ و سال ۱۴۰۴، صادرات نخود با محدودیتهایی مواجه شد که شورای ملی نخود با ارائه مستندات و پیگیری از دستگاههای مختلف برای رفع این موانع اقدام کرد.
مرادی افزود: در یکی از این موارد، شورای ملی نخود با حضور در ستاد تنظیم بازار کشور، شرایط واقعی تولید، قیمت و بازار این محصول را تشریح کرد و تلاش شد تصمیمگیریها بر مبنای واقعیتهای موجود در بازار و شرایط کشاورزان انجام شود.
وی همچنین به پیگیریهای انجام شده برای رفع محدودیت صادرات برخی محصولات جانبی کشاورزی اشاره کرد و گفت: با پیگیریهای انجام شده، ممنوعیت صادرات نخود در سال ۱۴۰۵ و همچنین برخی محدودیتهای صادراتی در حوزه حبوبات رفع شد و زمینه ادامه فعالیت صادرکنندگان فراهم شده است.
مرادی با اشاره به تجربه خرید تضمینی نخود اظهار کرد: در مقطعی که حجم قابل توجهی از محصول نخود در اختیار کشاورزان و تجار قرار داشت و بازار با کاهش قیمت مواجه شده بود، شورای ملی نخود موضوع خرید تضمینی محصول را پیگیری کرد که در نهایت بخشی از محصول تولیدکنندگان از طریق این سازوکار خریداری شد.
وی گفت: تشکلهای تخصصی زمانی میتوانند اثرگذار باشند که مشکلات واقعی تولیدکنندگان، کشاورزان و صادرکنندگان را شناسایی کرده و برای حل آنها در سطح ملی پیگیری کنند.
رئیس هیئتمدیره شورای ملی نخود ایران با اشاره به مشکلات اقتصادی کشاورزان نخودکار افزود: بخش قابل توجهی از تولیدکنندگان نخود، خردهمالک هستند و کشت این محصول برای بسیاری از آنها همچنان جنبه معیشتی دارد؛ بنابراین باید شرایطی فراهم شود که تولید نخود برای کشاورز از نظر اقتصادی توجیهپذیر باشد.
مرادی ادامه داد: یکی از مهمترین موضوعاتی که شورای ملی نخود در سالهای اخیر دنبال کرده، افزایش عملکرد تولید در واحد سطح با استفاده از ظرفیت مراکز تحقیقاتی، دانشگاهها، پارکهای علم و فناوری و متخصصان این حوزه است.
وی تصریح کرد: با افزایش هزینههای تولید، مکانیزاسیون و نهادههای کشاورزی، عملکرد پایین در واحد سطح دیگر برای کشاورز صرفه اقتصادی ندارد و باید با بهرهگیری از دانش و فناوری، میزان تولید در هکتار افزایش یابد.
مرادی گفت: اگر بتوان عملکرد تولید را از حدود ۵۰۰ کیلوگرم به یک تن در هکتار افزایش داد، درآمد و صرفه اقتصادی کشت نخود برای کشاورزان بیشتر میشود و در نتیجه زمینه افزایش سطح زیرکشت و تأمین پایدار مواد اولیه برای بخش فرآوری و صادرات نیز فراهم خواهد شد.
وی با اشاره به ضرورت اصلاح الگوی تولید نخود اظهار کرد: بازارهای جهانی بیشتر به دنبال نخودهای دانهدرشت هستند و بین محصول دانهدرشت و دانهریز اختلاف قیمت قابل توجهی وجود دارد.
رئیس هیئتمدیره شورای ملی نخود ایران افزود: کشاورز برای تولید نخود دانهدرشت و دانهریز تقریباً هزینههای مشابهی پرداخت میکند، اما محصول دانهدرشت میتواند ارزش اقتصادی بیشتری برای تولیدکننده ایجاد کند؛ بنابراین توسعه ارقام مناسب و توجه به نیاز بازارهای صادراتی باید در برنامههای تحقیقاتی و تولیدی قرار گیرد.
مرادی همچنین مکانیزاسیون را یکی دیگر از الزامات توسعه کشت نخود دانست و گفت: تغییر شرایط اجتماعی و کاهش نیروی کار در روستاها موجب شده است که ادامه روشهای سنتی تولید با مشکلات بیشتری مواجه شود و توسعه مکانیزاسیون در مراحل مختلف کاشت، داشت و برداشت باید با جدیت دنبال شود.
وی تأکید کرد: توسعه صنعت نخود نیازمند همکاری و همافزایی میان اتاقهای بازرگانی، شورای ملی نخود، سازمان جهاد کشاورزی، مراکز تحقیقاتی، دانشگاهها، فعالان اقتصادی و تشکلهای بخش خصوصی است.
رئیس هیئتمدیره شورای ملی نخود ایران اظهار کرد: ظرفیتهای استانهای لرستان و کرمانشاه در حوزه نخود بسیار به یکدیگر نزدیک است و استمرار نشستهای تخصصی و تبادل تجربه میان فعالان دو استان میتواند به شناسایی و رفع موانع تولید، توسعه بازار، افزایش بهرهوری و تکمیل زنجیره ارزش این محصول کمک کند.
مرادی گفت: هدف نهایی باید این باشد که نخود از یک محصول صرفاً خام و معیشتی به محصولی اقتصادی و دارای زنجیره کامل تولید، فرآوری و تجارت تبدیل شود و سهم کشاورز، صنعت و تجارت از ارزش ایجادشده در این زنجیره افزایش یابد.